Beschouwing begroting 2021

Voorzitter,

Het is 3 maart 2020. We vieren 75 jaar bevrijding met een grote groep kinderen in Wellerlooi.  Er is sprake van 10 bevestigde coronabesmettingen in Nederland. In de avond zitten velen van ons met honderden mensen zij aan zij te genieten van de voorstelling ĎHeel Limburg is vrijí in Venlo. Een dag later is er grote belangstelling voor een indrukwekkende en emotionele onthulling van het monument Wing of Freedom in Nieuw Bergen. De coronabesmettingen lijken vooral een Brabants probleem te zijn. In de ochtend van 7 maart luister ik  met fanfare Les Montagnards de herdenkingsdienst voor de Bergense oorlogsslachtoffers op in de Petruskerk. Nederland kent inmiddels de eerste coronadode. Die avond ben ik nog aanwezig tijdens het verbroederingsconcert van de muziekverenigingen uit Weeze en Wellerlooi in ít Luukske om op zondag 8 maart samen met de burgemeester de tentoonstelling Grens en Oorlog in Siebengewald te  bezoeken. Drie dagen later is er met 500 besmettingen officieel sprake van een pandemie in Nederland. Aan de herdenkingsactiviteiten van 75 jaar bevrijding in onze gemeente is abrupt een einde gekomen. Zekerheden en vrijheden die we begin maart nog hadden zijn in 2 weken tijd ingrijpend veranderd.

Voorzitter, Inmiddels zijn we 8 maanden verder, midden in de tweede besmettingsgolf van de grootste crisis in ons land sinds de Tweede Wereldoorlog. Tot nu zijn de gevolgen van de crisis voor onze gemeente relatief beperkt gebleven.  Dat kan voor burgers en ondernemers anders uitpakken of anders uitgepakt hebben: besmetting met het coronavirus kan tot ernstige, langdurige ziekteverschijnselen en overlijden als gevolg daarvan leiden. In diverse sectoren hebben bedrijven het zwaar als gevolg waarvan de continuÔteit van bedrijven en de baanzekerheid voor medewerkers in gevaar kan komen. De sociale impact van lockdowns en de beperkingen als gevolg daarvan mogen we niet onderschatten. Tegelijkertijd realiseert het CDA zich dat we als gemeente niet voor al deze problemen een oplossing kunnen bieden. Wel kunnen we  de rijksregelingen op een compassievolle wijze uitvoeren en er zijn voor mensen die in de knel dreigen te komen. Wij vragen het college hierop in te blijven zetten. Daarnaast roep ik al onze inwoners op om extra lief te zijn voor elkaar. Op die manier hebben we de meeste kans om allemaal deze moeilijke periode, waarin grote beperkingen in sociale contacten noodzakelijk zullen blijven, op een goede manier door te komen.

Voorzitter, De gemeenschapshuizen en ons verenigingsleven zijn een groot goed voor onze dorpen in het kader van leefbaarheid en sociale cohesie. Voor het CDA is dit altijd een belangrijk thema geweest en dat zal blijven in de toekomst, ook in deze crisis. Maar weten we hoe het gaat met onze verenigingen en onze gemeenschapshuizen? We zagen in de bestuursrapportage minder subsidieverstrekking aan verenigingen in verband met een afname van  leden. De kans dat ledenaantallen verder afnemen als gevolg van de coronacrisis lijkt groter dan een toename van leden. Mogelijk dat verenigingen onder een kritische grens dreigen te komen. Het is echter veel te vroeg om hier conclusies over te trekken. Het CDA zal de vinger aan de pols houden en met voorstellen komen als de situatie daar aanleiding toe geeft en vraagt het college dit ook te doen. Het stimuleren en faciliteren van nieuwe bij deze crisis passende kleine leefbaarheidsinitiatieven is wat het CDA betreft van onverminderd groot belang.

Voorzitter, vroeg of laat gaan we uit deze crisis komen en daar moeten we op voorbereid blijven. Het CDA wil daarom dat we focussen op het voortzetten van onze coalitie-ambities en -doelen. Dat is positief, daar halen we energie uit: de stip op de horizon, het wenkend perspectief blijft, ondanks de coronacrisis. Het doel om als gemeente energieneutraal te zijn in 2030 is zoín wenkend perspectief. De realisatie van het energielandgoed Wellsmeer is een grote stap op weg naar dit doel. Het energielandgoed biedt meer kansen dan uitsluitend een bijdrage aan energieneutraliteit. We krijgen een groot areaal terrein te beheren op het landgoed. Dat terrein willen we op een klimaatbestendige manier beheren. Daar zit werk aan vast waarvan de kosten zijn voorzien in de businesscase van het energielandgoed. Het CDA wil aankoersen op een eigen sociaal werkbedrijf gericht op het beheer van de terreinen waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk geholpen kunnen worden. Op deze wijze kan ook een bijdrage geleverd worden aan de hoofddoelstelling van het Aanvalsplan Participatiewet die mede als gevolg van de coronacrisis onder druk staat. Ik zal namens het CDA hiertoe een motie indienen. Graag horen we van alle fracties en het college hoe aangekeken wordt tegen deze motie.

Voorzitter, Ik kom bij de algehele financiŽle ontwikkeling.

Het beleid van de coalitiepartijen is gestoeld op een solide financiŽle beheersing. Daar past een verhoging met  inflatie van de Onroerend Zaak Belastingen, het rioolrecht en de toeristenbelasting bij. Een kostendekkende afvalstoffenheffing is vanzelfsprekend benodigd. De gemeentelijke reservepositie is uitstekend en ook voor de gevolgen van de coronacrisis hebben we een substantieel bedrag opzijgezet bij de behandeling van de jaarrekening dit jaar. De begroting 2021 is meer dan sluitend. Dat mag met recht een solide financiŽle beheersing genoemd worden. Het CDA ziet dit als een prestatie van formaat, zeker als we zien dat vele gemeenten moeite hebben de eindjes aan elkaar te knopen. Een speciaal woord van dank in de richting van het college en organisatie is hiervoor op zijn plaats.

In meerjarig perspectief is de meerjarenraming ook sluitend. Toch is het CDA van mening dat waakzaamheid voor de langere termijn noodzakelijk blijft en wel om drie redenen:

1.     -Een toenemend beroep op regelingen en voorzieningen in het sociaal domein kan direct grote financiŽle gevolgen hebben. We zien gemeenten om ons heen nog steeds enorm worstelen met deze uitgaven. Er kan ook voor onze gemeente een moment komen dat de mogelijkheden om regelingen aan te scherpen om zo kosten te beheersen niet meer verantwoord zijn.

2.     -De successen van het concept positieve gezondheid leiden tot een verlaging van de maatschappelijke kosten maar kunnen er toe leiden dat de gemeentelijke uitgaven toenemen. Dat zou moeten leiden tot herverdeling van budgetten, maar we weten hoe moeizaam zoín herverdeling tot stand komt.

3.     -De herverdeling van het gemeentefonds heeft een negatief effect op gemeenten van onze omvang. Dat kan flink in de papieren gaan lopen.

Graag horen we van de het college en de andere fracties hoe zij aankijken tegen de geschetste drie ontwikkelingen.

Voorzitter, ik kom tot een afronding. Hartelijk dank aan iedereen die meegewerkt heeft aan de totstandkoming van deze begroting. In aansluiting op hetgeen we besproken hebben in de gezamenlijke commissievergadering steunt het CDA de uitvoering van de regiovisie. Om formele redenen dienen wij  een amendement in teneinde de kredietverlening van de investeringen in het kader van de regiovisie in goede banen te leiden. Dat neemt echter niet weg dat het CDA kan instemmen met de begroting zoals die voorligt. 

Jacob Knoops, fractievoorzitter 10 november 2020